(1ο Μέρος)

        Το 1905 στην ηλικία των είκοσι έξι ετών ο Αγιογράφος Ιωάννης Ψαρρός αναχώρησε από τη ιδιαιτέρα πατρίδα του το Δερβένι, με προορισμό το Άγιον Όρος και τα εκεί περιώνυμα Αγιογραφικά Εργαστήρια των Σκήτεων και των Μονών της Ισαγγέλου Πολιτείας, προκειμένου να τελειοποιήσει τις εικαστικές επιδόσεις του επί της Ιεράς Τέχνης της Εικονογραφίας, στην οποία ήδη επεδίδετο επαγγελματικώς και μάλιστα με επιτυχία. Είχαν προηγηθεί, από το 1896 έως το 1901, οι σπουδές του στην Ανωτάτη Σχολή των Καλών Τεχνών της Αθήνας με διδασκάλους τον γηραιό και πολύπειρο Νικηφόρο Λύτρα (Πύργος Τήνου 1832 – Αθήνα 1904) και τον νεότατο, μόλις αφιχθέντα από το Μόναχο, Γεώργιο Ιακωβίδη (Χίδηρα Λέσβου 1853 – Αθήνα 1932). Στην Σχολή αυτή ο Ιωάννης σπούδασε την κοσμική ζωγραφική. Ωστόσο, όταν επανήλθε στην γενέτειρά του επεδόθη επαγγελματικώς στην Τέχνη την οποία από παιδί είχε λατρέψει, στην Αγιογραφία. Επειδή όμως αντιλαμβάνετο πως οι τεχνικές και οι τεχνουργικές γνώσεις που διέθετε ήσαν ακόμη ατελείς προκειμένου να φέρει εις πέρας την φιλοτέχνηση μιας Εικόνος με την πληρότητα και την πνευματικότητα που απαιτούντο, δεν δίστασε να πάρει τον δρόμο για το Άγιον Όρος, σπουδαίο κέντρο διδασκαλίας της Αγιογραφικής Τέχνης κατά την εποχή εκείνη.


           Η Δεσποτική Εικών του Ιησού Χριστού και η πάριση της Θεοτόκου που ανήκουν στο Τέμπλο του Κοιμητηριακού Ναού της Αγίας Βαρβάρας του χωρίου Βιλιβίνα, είναι τα τελευταία έργα που φιλοτέχνησε ο Ιωάννης πριν από την αναχώρησή του για τον Άθωνα. Η σύγκρισις του πρωτολείου χαρακτήρος των δύο αυτών Εικόνων προς την τελειότητα που εμφανίζουν οι ομόλογές Τους των Τριών Ιεραρχών και του Αγίου Νικολάου στο ίδιο πάντοτε Τέμπλο της Βιλιβίνας (Εικόνες τις οποίες φιλοτέχνησε ο Ιωάννης αμέσως μετά την επάνοδό του από το Όρος) κάνει εμφανές το μέγεθος της ωφελείας που έλαβε η τέχνη του στο Περιβόλι της Παναγίας κατά την διετή εκεί παραμονή του. Στις νέες του δημιουργίες ο Ιωάννης Ψαρρός περνά από τον πρωτόλειο ερασιτεχνισμό στον δόκιμο επαγγελματισμό, δίχως να απολέσει την πνευματικότητα που τον χαρακτηρίζει, με την οποία εξακολούθησε να σφραγίζει τα έργα του. Δεν αναζητεί πλέον την εσωτερική ισορροπία της συνθέσεως με προσεγγίσεις εμπειρικές αλλά την ενορχηστρώνει, χάρη σε μαθηματικώς επαληθεύσιμους κανόνες. Μεταβαίνει από την αυτοσχέδιο, στην Ευκλείδειο Προοπτική. Υπολογίζει ώστε ο διάλογος που αναπτύσσεται μεταξύ των βασικών χρωμάτων με τις επιμέρους αποχρώσεις και των συμπληρωματικών τόνων με τους παραπληρωματικούς, να είναι αρμονικός.
          Ο Ιωάννης αξιοποίησε τις γνώσεις που αποκόμισε κατά τις σπουδές του στην Αθήνα και στο Όρος. Τελειοποίησε την επεξεργασία της ελαιογραφίας, του προσφιλούς σε αυτόν εκφραστικού υλικού μέσου με το οποίο φιλοτέχνησε το σύνολο των έργων του. Το πιο σημαντικό όμως είναι πως εισήγαγε στις νέες δημιουργίες του (ιδιαιτέρως στις πολυπρόσωπες, όπως η Εικόνα του Αγιάσματος της Τρυπητής) κρυφά γεωμετρικά σχήματα και αρμονικές χαράξεις.  Τι ακριβώς όμως είναι και τι εξυπηρετούν τα κρυφά γεωμετρικά σχήματα και τι οι αρμονικές χαράξεις σε ένα δόκιμο έργο τέχνης είτε της κοσμικής είτε της θρησκευτικής ζωγραφικής, όπως η Εικόνα της Ζωοδόχου Πηγής στο Αγίασμα; Αυτό θα προσπαθήσουμε να επεξηγήσουμε στο παρόν κείμενό μας, επιστρατεύοντας για τον σκοπό αυτό ανάλογα παραδείγματα από τον κόσμο της Ιστορίας της Τέχνης της Δυτικής και της Ανατολικής Θρησκευτικής Ζωγραφικής. Για να λάβουμε μάλιστα τις κατάλληλες απαντήσεις στα ερωτήματα αυτά, θα πρέπει να ταξιδεύσουμε νοερώς στην Μέση Βυζαντινή Περίοδο, στον Ύστερο Μεσαίωνα και στην Ιταλική Αναγέννηση, στις εποχές δηλαδή κατά τις οποίες τα γεωμετρικά σχήματα και οι χαράξεις εισήχθησαν στην Θρησκευτική Ζωγραφική. Στο επόμενο Άρθρο της παρούσης σειράς, όταν θα έχουμε ήδη επιστρέψει από το μακρύ μας ταξίδι στο ιστορικό και καλλιτεχνικό παρελθόν, θα καταλήξουμε και πάλι στο Ιερό Αγίασμα ενώπιον της Εικόνος της Ζωοδόχου Πηγής την οποία θα ιχνηλατήσουμε με ανανεωμένη ματιά, προκειμένου να ανιχνεύσουμε όσα γεωμετρικά σχήματα και αρμονικές χαράξεις ο Αγιογράφος αποτύπωσε στην σύνθεσή Της. Ίσως δε να αποτελέσει έκπληξη το γεγονός, πως τα στοιχεία που πρόκειται να εντοπίσουμε στην Εικόνα της Τρυπητής που εξετάζουμε, ισοδυναμούν σε αριθμό και ποιότητα με όσα αντιστοίχως δύναναται να εντοπιστούν σε οποιοδήποτε αντιπροσωπευτικό κορυφαίο έργο της Δυτικής Ζωγραφικής. Ισως μάλιστα να αποτελέσει ακόμη μεγαλυτέρα έκπληξη το γεγονός, πως ο πνευματικός πατέρας της Εικόνος, ο εικαστικός δημιουργός Της Ιωάννης Ψαρρός, ενσωμάτωσε τα εν λόγω στοιχεία στο έργο με την ίδια ακριβώς γνώση, την ίδια συνείδηση, την ίδια μέθοδο, τις ίδιες προθέσεις και για τον ίδιο σκοπό για τον οποίο ένας κορυφαίος καλλιτέχνης της Ιταλικής Αναγεννήσεως ενσωμάτωσε ομοειδή στοιχεία στο δικό του έργο, τετρακόσια ή και πεντακόσια χρόνια πρίν.
          Ας ξεκινήσουμε το ταξίδι μας.    
        Οι Σταυροφορίες, η κατάκτησις από τους Δυτικούς των πλέον σημαντικών παραλίων αστικών κέντρων της ηπειρωτικής και της νησιωτικής Ελλάδος, η ανάπτυξις του Εμπορίου από τους Βενετούς με τα συνεχή θαλάσσια ταξίδια και η Φραγκοκρατία, απετέλεσαν τις κυριότερες αιτίες της συνεχώς επαυξανούμενης επικοινωνίας που συνέβη τότε μεταξύ Ανατολής και Δύσεως. Ένα από τα πλέον σημαντικά γνωρίσματά της ήταν οι αλλεπάλληλες ανταλλαγές και τα πολυποίκιλα εκατέρωθεν δάνεια, που αλληλεπίδρασαν στην διαμόρφωση της Θρησκευτικής Τέχνης των δύο λαών. Η αλληλεπίδρασις μεταξύ της Βυζαντινής Ανατολής και της Λατινικής Δύσεως, υπήρξε ωστόσο άνισος. Οι Ιταλοί θαύμασαν την Βυζαντινή Εκκλησιαστική Τέχνη και επηρεάστηκαν από αυτήν πολύ περισσότερο από ότι οι Βυζαντινοί επηρεάστηκαν από την Θρησκευτική Τέχνη της Δύσεως. Ο θαυμασμός των Λατίνων για την Βυζαντινή Τέχνη υπήρξε τόσος, ώστε οι Αγιογράφοι της γείτονος χώρας επινόησαν μία τεχνοτροπία που παρέμεινε γνωστή ως «Maniera Greca», στην οποία ενσωμάτωσαν εκφραστικά χαρακτηριστικά της Τέχνης της Ορθοδόξου Ανατολής, μπολιάζοντας με αυτά την αυτόχθονο Ιταλική Τέχνη, η οποία για λόγους διακρίσεως έλαβε εφεξής την επονομασία «Maniera Latina».
        Η επικοινωνία, χάρη στην οποία ο θεολογικός και ο καλλιτεχνικός διάλογος μεταξύ Καθολικών και Oρθοδόξων διατηρήθηκε ζωντανός για πάνω από τριακόσια χρόνια, διεκόπη βιαίως με την Άλωση και την υποδούλωση της Ελληνικής Ανατολής στους Τούρκους. Κατά την μακροχρόνιο διάρκεια της Τουρκοκρατίας η Ορθόδοξος Εικών συνέβαλε στην διάσωση της Πίστεως και την διατήρησή Της στον νου και την καρδιά των υποδούλων Ελλήνων. Οι Εικόνες προσέλαβαν μορφή επιπλέον αυστηρά, ασκητική, αποπνευματωμένη και διδακτική, ταυτόσημο με την Κρητική, αποκαλούμενη, Σχολή Αγιογραφίας που ήκμασε κατά την εποχή εκείνη. Η αποπνευμάτωσις της Ορθοδόξου Εικόνος λειτούργησε ως ανάχωμα σε πιθανή διείσδυση στην καθ’ Ημάς Ανατολή της συνεχώς εκκοσμικευόμενης Ιταλικής Θρησκευτικής Τέχνης, η οποία υπήρξε δεκτική στις καινοτομίες και τις νέες επιστημονικές ανακαλύψεις (που κατά την εποχή εκείνη στην Εσπερία ήσαν ομολογουμένως πολλές και σημαντικές). Η εξέλιξις της δυτικής εικόνος ακολούθησε οδό παράλληλο με την εξέλιξη των Μαθηματικών και της Προοπτικής ενώ τα διδάγματα του Ουμανισμού, της Πλατωνικής Φιλοσοφίας και η στροφή προς την Ελληνική Αρχαιότητα που παρατηρήθηκε τότε, προσδιόρισαν το ιδιαίτερο στυλ της. Αυτοί είναι οι πιο σημαντικοί λόγοι του προσανατολισμού της Αναγεννησιακής εικόνος στον νατουραλισμό, που κατέληξε στην παντελή μίμηση της Φύσεως. Όταν ένας ζωγράφος της Αναγεννήσεως για παράδειγμα, εντέλετο να φιλοτεχνήσει την Παναγία σε μία εικόνα που θα είχε ως προορισμό ένα Καθολικό Ναό, δεν είχε παρά να τοποθετήσει απέναντί του μία προσφιλή σε αυτόν νεαρά ευειδή γυναίκα και να αντιγράψει στο έργο του τα φυσιογνωμικά της χαρακτηριστικά.
            Τα γεωμετρικά σχήματα με προέλευση τα Μαθηματικά που υιοθετήθηκαν ευρύτατα από τους καλλιτέχνες της Δύσεως, αποτελούν έναν ακόμη νεωτερισμό της Αναγεννησιακής Ζωγραφικής. Τα σχήματα που συναντούμε ως επί το πλείστον είναι το ισόπλευρο τρίγωνο, το ισοσκελές τρίγωνο και ο κύκλος. Με την δύναμη του ιδιαιτέρου συμβολισμού που εμπεριέχει κάθε ένα από τα σχήματα αυτά, οι ζωγράφοι επεδίωξαν να αναδείξουν τα πιο σημαντικά στοιχεία κάθε έργου και την ιεραρχημένη προβολή τους. Το ισόπλευρο τρίγωνο, λόγω των πλευρών του οι οποίες έχουν το αυτό μήκος, παραπέμπει στην στερεότητα, στην σταθερότητα και ταυτοχρόνως δίδει την αίσθηση πως «πατά γερά». Η μνεία που κάνει το τρίγωνο αυτό σε μεγέθη, διαστάσεις, ποσότητες και αξίες που είναι ίσες, έδωσε έμπνευση στους καλλιτέχνες της Δύσεως να επιλέξουν το εν λόγω σχήμα ως το ιδανικό για να εγγράψουν σε αυτό την Θεοτόκο Μητέρα, το Θείον Βρέφος και τον Μνήστορα Ιωσήφ, την Αγία Οικογένεια δηλαδή, αποσκοπώντας να προβάλλουν με την μεθόδευσή τους αυτή την πνευματική σχέση που συνδέει τα τρία αυτά Ιερά Πρόσωπα και συγχρόνως, τον Θεσμό της Οικογενείας ως θεμέλιο της Χριστιανικής Κοινωνίας.

          Η επινόηση για την ένταξη του τριγώνου (είτε στην ισόπλευρο είτε στην ισοσκελή μορφή του) στην σύνθεση μιάς εικόνος αναγεννησιακού τύπου, ανήκει στον Λεονάρντο ντα Βίντσι (Βίντσι Φλωρεντίας 1452 – Γαλλία, Λίγηρας 1519). Ο κορυφαίος καλλιτέχνης υλοποίησε για πρώτη φορά την έμπνευσή του στο μεγάλου μεγέθους σχέδιο με θέμα την Βρεφοκρατούσα Θεοτόκο και την Αγία Άννα που σήμερα βρίσκεται στην Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου, το οποίο φιλοτέχνησε ως προκαταρκτικό ιχνογράφημα πίνακος τινός που θα ακολουθούσε με το ίδιο θέμα, η εκτέλεσις του οποίου δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ.


         Ο έτερος σπουδαίος καλλιτέχνης της Ιταλικής Αναγεννήσεως, ο Ραφαήλ (Ουρμπίνο 1483 – Ρώμη 1520), ο οποίος δεν θαύμαζε μόνο το έργο του Λεονάρντο αλλά επιπλέον το μιμήθηκε με δημιουργικότητα, αξιοποίησε την έμπνευση του πρεσβυτέρου του με την συστηματική υιοθέτηση αμφοτέρων των τριγώνων κάθε φορά που επρόκειτο να φιλοτεχνήσει κάποιον πίνακα με θέμα είτε την Αγία Οικογένεια με την παρουσία ενίοτε του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου και της Αγίας Ελισάβετ είτε ξεχωριστά, την Παναγία με το Θείον Βρέφος. Όπως έπραξε για παράδειγμα στην «Παναγία με το Θείον Βρέφος και τον Άγιο Ιωάννη», πίνακας που είναι γνωστός και ως «Παναγία του Λιβαδιού» ή «Παναγία του Μπελβεντέρε», τον οποίο φιλοτέχνησε το 1505 και που σήμερα βρίσκεται στην Βιέννη στο Μουσείο Ιστορίας της Τέχνης ή όπως επίσης έπραξε στην «Αγία Οικογένεια με την Αγία Ελισάβετ», πίνακας που είναι γνωστός και ως «Αγία Οικογένεια Canigiani», τον οποίο φιλοτέχνησε το 1506 και που σήμερα βρίσκεται στο Μόναχο, στην Παλαιά Πινακοθήκη.


       Και στους δύο αυτούς πίνακες – εικόνες ο Ραφαήλος ενέγραψε τις Ιερές Μορφές που απεικονίζονται στο σχήμα ισοσκελούς τριγώνου με τρόπο εμφανέστατο και κατηγορηματικό, προκειμένου να καταδείξει την ιδιαιτέρα πνευματική συγγένεια που συνδέει τα Πρόσωπα των εν λόγω παραστάσεων αλλά και τις Αξίες που οικοδομεί η σχέσις τους.

         Ένα επιπλέον δεδομένο που από κοινού φέρουν τα προαναφερθέντα έργα (που μας δίδει παρεμπιπτόντως την ευκαιρία να τονίσουμε πως στην Κλασική Ζωγραφική της Εσπερίας κάθε στοιχείο που επρόκειτο να συμπεριληφθεί στην σύνθεση ενός υπό φιλοτέχνησιν πίνακος, προμελετάτο από τους καλλιτέχνες με σχολαστικότητα) αποτελεί η παρουσία της φιγούρας του μικρού Ιησού, την οποία ο Ραφαήλ πρόβαλε με τρόπο σοφό τοποθετώντας Την στο πλέον κεντρικό σημείο, στο μέσον εκάστου έργου και φροντίζοντας ώστε η διάταξις του Σώματός του Θείου Βρέφους να συμπίπτει με τον κάθετο άξονα (το ύψος δηλαδή του τριγώνου) που τέμνει στο μέσον την επιφάνεια κάθε πίνακα.
         Ιταλοί, Γάλλοι και Βαυαροί καλλιτέχνες που ανήκαν στην συνοδεία του πρώτου Βασιλέως Όθωνος και εγκαταστάθηκαν μαζί με εκείνον στην χώρα μας το 1833, εισήγαγαν στην Ελλάδα την Αναγεννησιακή τεχνοτροπία η οποία επεκράτησε για μεγάλο χρονικό διάστημα ως επίσημος τεχνοτροπία της Θρησκευτικής Ζωγραφικής του Τόπου, εκτοπίζοντας την Λαϊκή Μεταβυζαντινή που μέχρι τότε κατείχε τα πρωτεία. Ζωγράφοι που ήσαν ταυτοχρόνως και αγιογράφοι, όπως ανάμεσά τους ο Ιταλός Raffaello Ceccoli (Νάπολη π. 1800 – Λονδίνο μέσα του 19ου αιώνος) και ο Βαυαρός Ludwig Thiersch (Μόναχο 1825 - 1909), ήταν από τους πρώτους που φιλοτέχνησαν στην Ελλάδα εκκλησιαστικές εικόνες με την δυτική τεχνοτροπία, την σύνθεση των οποίων εμπλούτισαν ταυτοχρόνως με τα γεωμετρικά σχήματα του ισοσκελούς και του ισοπλεύρου τριγώνου. Τα έργα τους εξέπληξαν τους ντόπιους Αγιογράφους, οι οποίοι έσπευσαν αμέσως να τα αντιγράψουν. Διαμορφώθηκε έτσι στην χώρα μας μία νέα Εικονογραφική Παράδοση η οποία εμπεριείχε τα σχήματα των τριγώνων, τα οποία ως εκ τούτου, εκτιμάται πως αποτελούν δάνειο της Δυτικής Ζωγραφικής προς την Ορθόδοξο.
            Εκτός όμως από την παρουσία τριγώνων, το γεωμετρικό σχήμα του κύκλου καθιστά εξ’ ίσου αισθητή την παρουσία του στην Τέχνη Ανατολής και Δύσεως, ακόμη και στην Εικόνα της Ζωοδόχου Πηγής στο Αγίασμα όπως θα δούμε στο επόμενο άρθρο μας. Ο κύκλος θεωρείται το τέλειο σχήμα, διότι όταν η σχεδίασίς του ολοκληρωθεί, είναι αδύνατος η ανίχνευσις αρχής, μέσης ή τέλους. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο, επειδή στον κύκλο δεν εντοπίζεται ούτε αρχή ούτε τέλος, οι Βυζαντινοί Αγιογράφοι επέλεξαν το σχήμα αυτό για να εικονογραφήσουν στο εσωτερικό του ψηλά στον Τρούλο στην κορυφή εκάστου Ναού, τον «Άναρχο» και «Ατελεύτητο» Κύριο με την Μορφή του «Παντοκράτορος». Ο Τρούλος  εδραιώθηκε ως επίστεψις του Σταυροειδούς Ορθοδόξου Ναού από την εποχή των Μέσων Βυζαντινών Χρόνων. Με το κυλινδρικό, καθ’ ύψος ανάπτυγμά του και το ανάλογο ημισφαιρικό τμήμα που τον σκεπάζει συμβολίζει το Στερέωμα, τον Ουρανό, το Σύμπαν. Για τον λόγο αυτό, στον Τρούλο ιστορούνται αποκλειστικώς Ιερές Μορφές που ενοικούν την Θριαμβεύουσα Εκκλησία, και πάνω – πάνω, μέσα στο τέλειο σχήμα του κύκλου, η πλέον Αγία Μορφή της Άνω Εκκλησίας, ο «Παντοκράτωρ» Κύριος. Ο κύκλος εισήχθη στην Εκκλησιαστική Ζωγραφική αρχικώς από τους Βυζαντινούς. Η εκ των υστέρων αφομοίωσίς του από  καλλιτέχνες της Αναγεννήσεως, αποτελεί δάνειο της Ορθοδόξου Ανατολικής Τέχνης προς την Καθολική.
         Η ανάγκη παραθέσεως στο παρόν κείμενό μας αντιπροσωπευτικού οπτικού επεξηγηματικού παραδείγματος προκειμένου να καταστεί πληρεστέρα η κατανόησις της παρουσίας του κύκλου και των συμβολισμών του στον Ορθόδοξο Ναό, δεν θα μπορούσε να μας οδηγήσει σε καταλληλότερη επιλογή, από εκείνη του Τρούλου του Καθολικού της Ιεράς Μονής Καισαριανής Αττικής. Μέσα στο τέλειο σχήμα του κύκλου που επαναλαμβάνει το σχήμα της βάσεως του Τρούλου του Ναού, ο Παντοκράτωρ Κύριος της Καισαριανής, δια χειρός αγνώστου αγιογράφου του 17ου αιώνος, ατενίζει κατά τους τελευταίους τέσσερις αιώνες τους Πιστούς, με ευσπλαχνία και γλυκύτητα.

          Εάν εντός των κόλπων της Ορθοδόξου Εικονογραφικής Παραδόσεως η Ανατολή αξιοποίησε το σχήμα του κύκλου πρώτη και μάλιστα στο έπακρο, ομοίως και οι Δυτικοί όταν υιοθέτησαν το σχήμα αυτό, δεν υστέρησαν. Κορυφαίο παράδειγμα η «Παναγία της Καθέδρας», έργο φιλοτεχνημένο και αυτό από τον Ραφαήλο κατά το έτος 1514. Πρόκειται για έναν ακόμη πίνακα που επαναλαμβάνει τον τρυφερό εναγκαλισμό της Θεοτόκου με το Θείον Βρέφος, με την συνοδεία του Αγίου Ιωάννου του Βαπτιστού. Το έργο βρίσκεται στην Φλωρεντία στο Παλάτσο Πίττι και αποτελεί έναν πίνακα – εικόνα από τους πλέον φημισμένους και αναγνωρίσιμους της Ιταλικής Αναγεννήσεως.
           Διακατεχόμεθα από την αίσθηση πως οι πληροφορίες που παραθέσαμε στο παρόν κείμενό μας και  τα παραδείγματα που φέραμε, τα οποία αφορούν τα γεωμετρικά σχήματα και τις αρμονικές χαράξεις, μας εφοδιάζουν με την απαιτούμενη γνώση ώστε στο επόμενο άρθρο μας να είμεθα σε θέση να αποκρυπτογραφήσουμε τους πολλαπλούς κώδικες συμβολισμών με τους οποίους ο Αγιογράφος Ιωάννης Ψαρρός προίκισε σχεδόν ογδόντα χρόνια πριν από σήμερα, την Νέα Εικόνα της Ζωοδόχου Πηγής στο Ιερό Αγίασμα της Τρυπητής.        

 Αίγιον, Μάιος 2018
Σπυρίδων Κρητικός, ζωγράφος
 

      Η Ιερά Μητρόπολη Καλαβρύτων και Αιγιαλείας σε συνεργασία με το Ίδρυμα Ποιμαντικής Επιμορφώσεως της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών πρόκειται να υλοποιήσει επιμορφωτικά προγράμματα στο πλαίσιο της Πράξης «Ανάπτυξη Ικανοτήτων Ανθρώπινου Δυναμικού σε Υπηρεσίες Κοινωνικής Πρόνοιας με Έμφαση στις Δομές της Εκκλησίας» (MIS 5004190) σύμφωνα με την υπ’ αριθμ. 10644/10-04-2017 Απόφαση Ένταξης της Πράξης από την Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση» με τη συγχρηματοδότηση του Ελληνικού Δημοσίου και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο).

     Στο πλαίσιο υλοποίησης της Πράξης το Ίδρυμα Ποιμαντικής Επιμορφώσεως προτίθεται να συνάψει συμβάσεις μίσθωσης έργου ιδιωτικού δικαίου για ανάθεση διδακτικού έργου σε εκπαιδευτές κατά τη διάταξη του άρθρου 681 ΑΚ και καλεί τους ενδιαφερόμενους, που διαθέτουν τις απαιτούμενες γνώσεις και την εμπειρία, σύμφωνα με τις απαιτήσεις της παρούσας πρόσκλησης, να υποβάλουν αίτηση.

Καταληκτική ημερομηνία υποβολής αιτήσεων: 25/05/2018 και ώρα 15:00.

 Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος

Αίτηση Ένταξης στο Μητρώο Εκπαιδευτών του Ι.Π.Ε.

Αίτηση Επικαιροποίησης Στοιχείων του Μητρώου Εκπαιδευτών του Ι.Π.Ε. 

Αίτηση Ανάθεσης Εκπαιδευτικού Έργου 

       Σε μία άρτια οργανωμένη εκδήλωση πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της περασμένης Κυριακής η παρουσίαση του βιβλίου που συνέγραψε ο Πρωτοπρεσβύτερος π. Χρήστος Τσάκαλος με τίτλο «Η διαδρομή της Ενορίας του Αγίου Αθανασίου Αιγίου στην Ιστορία και τον Χρόνο». Ενός πονήματος που πραγματεύεται την πορεία μίας πολύ σημαντικής Ενορίας τής πόλεως αλλά και τον προσωπικό αγώνα του πατρός Χρήστου να υλοποιήσει ένα μεγαλόπνοο έργο, την οικοδόμηση του νέου περικαλλούς Ιερού Ναού του Αγίου Αθανασίου που αποτελεί εδώ και λίγα χρόνια ένα πραγματικό «κόσμημα» του Αιγίου.
        Η εκδήλωση έλαβε χώρα στον νέο Ιερό Ναό Αγίου Αθανασίου, ο οποίος «πλημμύρισε» από εκατοντάδες ευλαβών πιστών, ενοριτών και μη, οι οποίοι προσήλθαν για να συγχαρούν μα και να ευχαριστήσουν τον επί 38 συναπτά έτη εφημέριο της Ενορίας, που την έχει αναδείξει πλέον σε μία μεγάλη πνευματική οικογένεια, έχοντας γίνει πνευματικός πατέρας, φίλος και αδελφός όλων ανεξαιρέτως των κατοίκων της περιοχής. Άλλωστε, είναι γνωστό πως ο πατήρ Χρήστος Τσάκαλος, ως ακάματος εργάτης τού Ευαγγελίου και άξιος γεωργός τού αμπελώνος του Κυρίου μας, είχε, έχει και θα έχει έναν και μοναδικό στόχο στη διακονία του: Τον άνθρωπο και τη στήριξή του στα δύσκολα! Προμετωπίδα δε όλων αυτών ήταν, είναι και θα είναι ο Ιερός Ναός τής… καρδιάς του, ο Άγιος Αθανάσιος Αιγίου! 

        Η εκδήλωση, τον άψογο συντονισμό της οποίας είχε ο Πρωτοπρεσβύτερος π. Κωνσταντίνος Μητρόπουλος, Ιερατικός Προϊστάμενος του Ιερού Μητροπολιτικού Ναού Κοιμήσεως Θεοτόκου Καλαβρύτων, ξεκίνησε με ένα σύντομο μουσικό πρόγραμμα που περιελάμβανε εκκλησιαστικούς ύμνους από τη Χορωδία της Σχολής Βυζαντινής Μουσικής υπό τον μουσικοδιδάσκαλο κ. Βασίλειο Μπίκο. 

         Ακολούθησαν οι χαιρετισμοί των Σεβασμιωτάτων Μητροπολιτών Καλαβρύτων και Αιγιαλείας κ. Αμβροσίου και Βρεσθένης κ. Θεοκλήτου, αλλά και των δημάρχων Αιγιαλείας κ. Αθανασίου Παναγόπουλου και Καλαβρύτων κ. Γεωργίου Λαζουρά. 

       «Κάθε φορά που έρχομαι εδώ δοξάζω τον Θεό και αναρωτιέμαι τι μπορεί να κάνει ένας άνθρωπος όταν έχει διάθεση δημιουργίας και προσφοράς. Ένας τέτοιος άνθρωπος είναι ο πατήρ Χρήστος Τσάκαλος, ο οποίος με αυταπάρνηση δούλεψε όλα αυτά τα χρόνια και παρέδωσε αυτή την ευλογία στην περιοχή μας!», σημείωσε αρχικά ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας, χαρακτηρίζοντας τον επί σειρά ετών στενό του συνεργάτη στη διοίκηση της Ιεράς Μητροπόλεως ως πρότυπο ιερέως αλλά και οικογενειάρχη, για τον οποίο μπορεί να υπερηφανεύεται και να δοξάζει τον Θεό επειδή τον έχει δίπλα του. «Η σημερινή ημέρα είναι μία ημέρα όπου καλούμαστε να αποτίσουμε φόρο τιμής στον π. Χρήστο και τους συνεργάτες του, διότι κατάφεραν τον συγκεκριμένο άθλο, να ανεγείρουν δηλαδή τον νέο Ιερό Ναό τού Αγίου Αθανασίου, κατόπιν πολλών αιματηρών αγώνων και προσπαθειών. Και τους λέω ένα μεγάλο ευχαριστώ από τα βάθη της καρδιάς μου για την πολυσχιδή προσφορά τους στη τοπική μας Εκκλησία», κατέληξε ο σεπτός Ποιμενάρχης μας. 

         Ως έναν άνθρωπο που ακολούθησε τον δρόμο της ιεροσύνης όχι για να αποκατασταθεί επαγγελματικά αλλά επειδή αγάπησε τον Χριστό και την Εκκλησία χαρακτήρισε τον π. Χρήστο ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βρεσθένης κ. Θεόκλητος, κάνοντας λόγο για έναν άξιο, πολυπράγμονα και δημιουργικό ιερέα που μέσα από την εμπεριστατωμένη αυτή συγγραφική του εργασία φανερώνει την αγάπη και το πάθος του για την πρόοδο και την ανάδειξη της Ενορίας τού Αγίου Αθανασίου Αιγίου.
          Από την πλευρά του ο δήμαρχος Αιγιαλείας τόνισε πως η ανάδειξη του θρησκευτικού πλούτου της Αιγιάλειας είναι από τις πρώτες προτεραιότητες της σημερινής δημοτικής αρχής η οποία στηρίζει κάθε αντίστοιχη πρωτοβουλία και προσπάθεια, ενώ ο δήμαρχος Καλαβρύτων συνεχάρη τον π. Χρήστο για την ιδέα, την έμπνευση αλλά και ανέγερση του εν λόγω Ιερού Ναού, ο οποίος, όπως είπε χαρακτηριστικά, αποτελεί «στολίδι» και μας κάνει να αισθανόμαστε πως… ανεβαίνουμε στον ουρανό!  

         Στη συνέχεια έγινε η παρουσίαση του βιβλίου από τον Πρωτοσύγκελο της Ιεράς Μητροπόλεώς μας, Αρχιμανδρίτη Ιωακείμ Βενιανάκη και την φιλόλογο – ιστορικό κ. Βάνα Μπεντεβή, ενώ παράλληλα προβαλλόταν φωτογραφικό υλικό το οποίο είχε επιμεληθεί ο καθηγητής Μουσικής κ. Παναγιώτης Σπηλιόπουλος. 

          Ο π. Ιωακείμ έκανε λεπτομερή αναφορά στο περιεχόμενο του συγγραφικού έργου, ενώ η κ. Μπεντεβή αναφέρθηκε στη σημασία που έχει η εν λόγω έκδοση για την ιστορία του τόπου, κάνοντας λόγο για συγγραφική μαεστρία του π. Χρήστου. Παράλληλα, επισήμανε τη μακροχρόνια συνεργασία της με τον εφημέριο της Ενορίας, χαρακτηρίζοντας το έργο του μνημειώδες, έτσι όπως αρμόζει σε ένα μνημειώδες θρησκευτικό προσκύνημα, όπως είναι ο περικαλλής Ιερός Ναός Αγίου Αθανασίου. 
          Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με τον π. Χρήστο Τσάκαλο, ο οποίος εμφανώς συγκινημένος εξέφρασε την ικανοποίησή του διότι με τη Χάρη του Θεού και τη βοήθεια του Αγίου Αθανασίου έκανε το χρέος του, καταγράφοντας την ιστορία ενός Ναού τον οποίο διακονεί 38 ολόκληρα χρόνια. 

        Αφού ευχαρίστησε εγκαρδίως τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη μας κ. Αμβρόσιο, ο οποίος τον διατήρησε στη συγκεκριμένη Ενορία για τέσσερις σχεδόν δεκαετίες δίδοντάς του έτσι πεδίο δράσης ώστε να κινηθεί με άνεση μέσα στον ποιμαντικό του χώρο, δεν παρέλειψε να αναφερθεί στους συνεργάτες του, μα κυρίως σε όλους τους ενορίτες, με τους οποίους, όπως είπε, έχει συνδέσει το όνομά του, την παρουσία του και τη διακονία του.
       Τέλος, σε όλους προσφέρθηκε δωρεάν το βιβλίο, καθώς το κόστος της εκδόσεώς του καλύφθηκε κατά το μεγαλύτερο μέρος από το δήμο Αιγιαλείας.

            Μέσα σε κλίμα ιερής κατάνυξης και συγκίνησης και σύμφωνα με την εκκλησιαστική τάξη ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Καλαβρύτων και Αιγιαλείας κ. Αμβρόσιος, το απόγευμα του Σαββάτου 5 Μαΐου κατά τον Αρχιερατικό Εσπερινό στην Ιερά Μονή Αγίας Τριάδος Ακράτας, τέλεσε την Ακολουθία του Αγγελικού Σχήματος και έκειρε Μοναχή την εκεί εγκαταβιώσασα Μοναχή Σωφρονία.

         Εγκάρδιες πνευματικές νουθεσίες, θεμελιωμένες στην πατερική και ασκητική εμπειρία απηύθυνε ο σεπτός Ποιμενάρχης μας προς την Μοναχή, την οποία προέτρεψε να καλλιεργήσει τις μοναχικές αρετές και να αξιωθεί της Ουρανίου Βασιλείας.

         Όπως τόνισε, η Μοναχή Σωφρονία αξιώθηκε να λάβει το Μέγα και Αγγελικό Σχήμα που θεωρείται ως δεύτερο βάπτισμα, ευχόμενος «καλό παράδεισο» καθώς έχει πλέον αναγεννηθεί πνευματικά με τη Μοναχική Κουρά και παροτρύνοντάς την να αφοσιωθεί ολοκληρωτικά στον Ιησού Χριστό, ο οποίος θα γλυκαίνει και θα ευφραίνει την καρδία της με την ανεκλάλητη χαρά της παρουσίας Του.

       Την τελετή παρακολούθησαν και αρκετοί ευλαβείς χριστιανοί, προσκυνητές της Ιεράς Μονής, οι οποίοι έστειλαν τις καλύτερες ευχές στην Μοναχή Σωφρονία προκειμένου να πετύχει στο θεάρεστο έργο που επέλεξε να ασκήσει.

       Η γερόντισσα Σωφρονία, κατά κόσμον Ευαγγελία Φαρμακίδου, γεννήθηκε στη Ρόδο το 1967, έχοντας όμως μικρασιατικές ρίζες εκ του πατρός της. Φοίτησε με υποτροφία στη Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών τελειώνοντας με βαθμό «λίαν καλώς». Εργάστηκε επί δέκα συναπτά έτη στην ιδιωτική εκπαίδευση ως καθηγήτρια Λυκείου και Γυμνασίου εκπονώντας περιοδικά και οργανώνοντας εθνικές και πνευματικού περιεχομένου εορτές.

        Παιδιόθεν ησχολείτο με τα θεία γράμματα και με ευλογία του πνευματικού της ακολούθησε τη μοναχική πολιτεία από τη νεότητά της ασκουμένη στην υπακοή και στην εκκοπή τού θελήματός της. Έχοντας έμφυτα τα χαρίσματα της ποιήσεως και της λογοτεχνίας ήδη από τα φοιτητικά της χρόνια εκπόνησε την πρώτη της ποιητική συλλογή με τίτλο «Σιωπηλοί Διάλογοι». Στη συνέχεια το 2004 εξέδωσε το δεύτερο πόνημά της με τίτλο «Ἱλάσθητι» που περιείχε πεζά και ποιήματα και το οποίο δέχθηκε πλήθος επαινετικών επιστολών εκ πολλών ηγουμένων του Αγίου Όρους.

         Αναλαμβάνοντας το 2017 την ανασύσταση της παλαιφάτου Ιστορικής Μονής Αγίας Τριάδος Ακράτας εξέδωσε προς ενίσχυσή της έτερο πόνημα με τίτλο «Κόγχες του ουρανού» το οποίο εξαντλήθηκε εντός λίγων μηνών. Παράλληλα, εξέδωσε ημερολόγιο - αγιολόγιο το οποίο περιέχει το ιστορικό της Ιεράς Μονής στην ελληνική και τη ρωσική γλώσσα. Τελευταίως εξέδωσε το πόνημα με τίτλο «Το τώρα του Θεού» το οποίο έχει καταστεί σημαντικό πνευματικό βοήθημα προς ανακούφιση του άγχους και της απιστίας του σύγχρονου ανθρώπου. Η γερόντισσα προσπαθεί να πλησιάσει τον σύγχρονο άνθρωπο μέσω των πονημάτων της αλλά και του σύγχρονου τρόπου επικοινωνίας της Εκκλησίας με τους πιστούς. Διατηρεί ιστολόγιο και σελίδες πνευματικής οικοδομής με σκοπό τη γνωριμία της ξεχασμένης ιστορικής Μονής με το χριστεπώνυμο πλήρωμα αλλά και την ανακούφιση των πιστών από τα ποικίλα προβλήματά τους. Η γερόντισσα ομιλεί απταίστως την αγγλική γλώσσα και σε άριστο επικοινωνιακό επίπεδο την ρωσική.

Απολύτως επιτυχημένη ήταν η επιστημονική ημερίδα με θέμα «Θεολογικά – Βιβλικά Σημεία και Λειτουργικά Στοιχεία του Γάμου» που διοργάνωσε σήμερα στο ξενοδοχείο «Σήμαντρον»  η Κατεύθυνση Χριστιανικής Λατρείας της Θεολογικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, στο πλαίσιο του προγράμματος μεταπτυχιακών σπουδών «Θεολογία και Κοινωνία».
    Η ημερίδα, στην οποία έλαβαν μέρος δεκάδες κληρικοί και λαϊκοί από την Αιγιάλεια, τα Καλάβρυτα, την Κόρινθο και την Αθήνα, πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα της Ιεράς Μητροπόλεως Καλαβρύτων και Αιγιαλείας στο συνεδριακό κέντρο «Αιμιλιανός», εκεί όπου πανεπιστημιακοί καθηγητές και μεταπτυχιακοί φοιτητές παρουσίασαν τις άκρως ενδιαφέρουσες εισηγήσεις τους, υπό την προε-δρία του καθηγητή του Τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας κ. Γεωργίου Φίλια.
    Την έναρξη των εργασιών κήρυξε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας κ. Αμβρόσιος, ο οποίος αρχικά συνεχάρη τους διοργανωτές για την επιλογή τους να προσεγγίσουν επιστημονικά το θέμα του γάμου, ευχόμενος να φωτίζει ο Πανάγαθος Θεός την προσπάθειά τους ώστε να προσφέρουν τις γνώσεις τους στην κοινωνία. 

    Αναφερόμενος στον γάμο και κατ’ επέκταση στην οικογένεια, ο σεπτός Ποιμενάρχης μας τόνισε πως αλλοιώνονται όταν λειτουργούν δίχως να έχουν μέσα τους τον Χριστό. «Σας εύχομαι να βιώσε-τε αυτό που λέγει η Εκκλησία μας, δηλαδή ΄΄γεύσασθε και ίδετε ότι Χριστός ο Κύριος΄΄. Γευθείτε για να καταλάβετε πόσο… γλυκός είναι ο Χριστός. Στην εποχή μας, δυστυχώς, όλα τα γεύεται ο άνθρωπος, όμως κάνει πέρα τον Χριστό… Προσπαθήστε να αναπτύξετε όσο το δυνατόν περισσότερο τη σχέση σας με τον Χριστό και τότε όλα θα είναι ωραία, όλα θα είναι πιο… γλυκά!», είπε χαρακτηριστικά ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας.
    Ακολούθησαν οι εισηγήσεις των ομιλητών, μεταξύ των οποίων ήταν και ο Πρωτοσύγκελος της Ιεράς Μητροπόλεως Καλαβρύτων και Αιγιαλείας, Αρχιμανδρίτης Ιωακείμ Βενιανάκης, που α-νέπτυξε το θέμα «Στοιχεία της Ακολουθίας του Αρραβώνα». 

    Οι εργασίες της ημερίδας ολοκληρώθηκαν στις 5μ.μ. με την ανακοίνωση των πορισμάτων – συμπερασμάτων, ενώ λίγο πριν την αναχώρησή τους από το «Σήμαντρον» οι συμμετέχοντες παρακολούθησαν με κατάνυξη την Ακολουθία του Εσπερινού που τελέστηκε μετ’ αρτοκλασίας στον Ιερό Ναό Αγίου Μεγαλομάρτυρος Τρύφωνος, ο οποίος βρίσκεται εντός της ξενοδοχειακής μονάδας.

        Χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Καλαβρύτων και Αιγιαλείας κ. Αμβροσίου, πλαισιωθέντος από πολλούς ιερείς, και σε κλίμα κατάνυξης τελέστηκε  το απόγευμα της Κυριακής του Θωμά στο Ιερό Προσκύνημα της Παναγίας Τρυπητής η Απόδοση της εορτής Της.

            Πιστοί απ’ όλη την Ελλάδα επισκέφτηκαν το Ιερό Προσκύνημα και εναπόθεσαν στην ιερή και θαυματουργή Της εικόνα τις προσευχές τους, ενώ στο πρόσωπό τους ήταν ορατή η βαθύτατη ευλάβεια και η θερμή εμπιστοσύνη προς την αιώνια Μάνα μας, που πάντοτε αγκαλιάζει τον καθένα μας, παρέχοντας παρηγοριά, σιγουριά και ελπίδα.

          Στην σύντομη ομιλία του ο σεπτός Ποιμενάρχης μας, αφού πρώτα ευχαρίστησε όλους τους συντελεστές τής εορτής για την προσφορά τους αλλά και τους πιστούς που συνέρρευσαν κατά χιλιάδες για ακόμα μια χρονιά στο Ιερό Προσκύνημα, ζήτησε να απευθύνουμε δεήσεις προς την Υπεραγία Θεοτόκο ώστε να μας χαρίζει υγεία και να σώσει την πατρίδα μας από τα πολλά προβλήματα που την ταλαιπωρούν.

         Κατά τη διάρκεια της Αποδόσεως της εορτής εψάλησαν οι ειδικοί Χαιρετισμοί προς την Ζωοδόχο Πηγή και ακολούθως η Ιερά Εικόνα, έπειτα από μικρή εντός του Ιερού Ναού λιτάνευση από τους ιερείς, επανατοποθετήθηκε στο θρόνο Της.

            Με τη δέουσα λαμπρότητα εορτάσθηκε και φέτος η πολιούχος του Αιγίου, Παναγία Τρυπητή, στο Ιερό Προσκύνημα της οποίας συνέρρευσαν το τελευταίο διήμερο χιλιάδες πιστοί από διάφορα μέρη της Ελλάδας για να προσκυνήσουν τη θαυματουργή εικόνα Της και να ζητήσουν τη βοήθειά Της.
        Οι θρησκευτικές εκδηλώσεις ξεκίνησαν την Πέμπτη, οπότε και στο Ιερό Προσκύνημα τελέσθηκε Μέγας Πανηγυρικός Εσπερινός μετ’ αρτοκλασίας, χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Βρεσθένης κ. Θεοκλήτου, ο οποίος κήρυξε και τον Θείο Λόγο, συμπαραστατουμένου υπό των Σεβασμιωτάτων Μητροπολιτών Σύρου, Άνδρου, Τήνου και Μυκόνου κ. Δωροθέου και Καλαβρύτων και Αιγιαλείας κ. Αμβροσίου.
      Ακολούθησε Αγρυπνία με Παράκληση, την οποία παρακολούθησε  πλήθος πιστών και που ολοκληρώθηκε περίπου στις 2.30 τα ξημερώματα.
    Την Παρασκευή, ανήμερα της εορτής, τελέσθηκε Αρχιερατική Θεία Λειτουργία, προεξάρχοντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Σύρου κ. Δωροθέου και συλλειτουργούντων των Σεβασμιωτάτων Μητροπολιτών Πατρών κ. Χρυσοστόμου, Βρεσθένης κ. Θεοκλήτου και Καλαβρύτων και Αιγιαλείας κ. Αμβροσίου. Τον Θείο Λόγο κήρυξε από άμβωνος ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πατρών κ. Χρυσόστομος, ο οποίος αναφέρθηκε με λόγια γλυκά για την Υπεραγία Θεοτόκο.

       Η Λιτάνευση της Ιεράς Εικόνας ξεκίνησε λίγο πριν τις 11π.μ. με την εκκίνηση της πομπής από το Ιερό Προσκύνημα. Μαθητές, φιλαρμονικές και πρόσκοποι συνόδευσαν την Ιερά Εικόνα (για πρώτη φορά χωρίς στρατιωτικά αγήματα λόγω του τριημέρου πένθους που έχει κηρυχθεί στις Ένοπλες Δυνάμεις για τον άδικο χαμό τού Σμηναγού Γεωργίου Μπαλταδώρου).
 Μέσω της καθιερωμένης διαδρομής (Ζωοδόχου Πηγής, Μιχαλοπούλου, Κλ. Οικονόμου, Ερμού, Ασημάκη Φωτήλα), η πομπή των σχολικών και προσκοπικών τμημάτων, υπό τη μουσική υπόκρουση των Φιλαρμονικών Αιγίου, Ακράτας, Αιγείρας και μπάντας της ΕΛ.ΑΣ., έφτασε μισή ώρα αργότερα στην Πλατεία Αγίας Λαύρας, όπου αναπέμφθηκε δέηση και ακολούθως ο φιλοξενούμενος Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Σύρου κ. Δωρόθεος εξεφώνησε την πανηγυρική ομιλία.
      Μετά την ανάκρουση του Εθνικού Ύμνου τον οποίο έψαλαν κλήρος και λαός, και ενώ οι καμπάνες των γύρω Ιερών Ναών χτυπούσαν χαρμόσυνα, η Ιερά Εικόνα τοποθετήθηκε σε όχημα ανοιχτού τύπου τής Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Αιγίου, για να πραγματοποιήσει τον καθιερωμένο γύρο σε κεντρικές οδούς της πόλης, όπου εκατοντάδες πιστοί με ευλάβεια και συγκίνηση απέδωσαν τιμές στην Προστάτιδα της πόλεώς μας κρατώντας αναμμένα κεριά και ραίνοντας τους δρόμους με ροδοπέταλα.
       Λίγο μετά τη 1μ.μ. η Ιερά Εικόνα κατέληξε στο Ιερό Προσκύνημα, στο κέντρο του οποίου θα παραμείνει μέχρι αύριο, Κυριακή του Θωμά, προς διάθεση των ευλαβών προσκυνητών. Στις 7μ.μ. της ίδιας ημέρας χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου μας κ. Αμβροσίου θα ψαλλούν χαιρετισμοί και παράκληση προς την Υπεραγία Θεοτόκο, μετά το πέρας των οποίων η Ιερά Εικόνα θα τοποθετηθεί και πάλι στον θρόνο Της.
       Τις φετινές εκδηλώσεις τίμησαν με την παρουσία τους ο Περιφερειάρχης Δυτικής Ελλάδας κ. Απόστολος Κατσιφάρας, οι βουλευτές Αχαΐας κ. Ανδρέας Κατσανιώτης και κ. Νικόλαος Νικολό-πουλος, οι πρώην υπουργοί κ. Κωνσταντίνος Σπηλιόπουλος και κ. Γεώργιος Μαυραγάνης, οι πρώην βουλευτές κ. Αθανάσιος Νταβλούρος, κ. Νικόλαος Οικονομόπουλος και κ. Νατάσα Ράγιου, πολιτευτές, ο δήμαρχος Καλαβρύτων κ. Γεώργιος Λαζουράς, ο πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Αιγιαλείας κ. Δημήτριος Μπούνιας, οι Αντιδήμαρχοι κ. Βασιλική Ψυχράμη, κ. Βασίλειος Χριστόπουλος και κ. Γεώργιος Γιοβάς, ο πρώην δήμαρχος Αιγιαλείας κ. Ευστάθιος Θεοδωρακόπουλος, ο σύμβουλος της Υπουργού Τουρισμού κ. Πέτρος Δαδιώτης, δημοτικοί σύμβουλοι, σύμβουλοι Δημοτικών Κοινοτήτων, πρόεδροι Τοπικών Κοινοτήτων, συλλόγων και σωματείων της Αιγιάλειας, καθώς και εκπρόσωποι των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας.  
    Αξίζει να σημειωθεί πως από την Ιερά Μητρόπολή μας διενεμήθησαν δωρεάν, ως πατρική ευλογία προς τον ιερόν Κλήρο και τον ευσεβή λαό, συνολικά 600 (300 την παραμονή και άλλα 300 την ημέρα της εορτής) αντίτυπα του βιβλίου «Παναγία η Τρυπητή – Η Κυρά του Αιγίου», στο οποίο εμπεριέχεται και το dvd με τίτλο «Η Κυρά του Αιγίου» που δημιούργησαν μαθητές και μέλη της χορωδίας του 1ου Γυμνασίου Αιγίου.


ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΟΜΙΛΙΕΣ ΤΩΝ ΣΕΒΑΣΜΙΩΤΑΤΩΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΩΝ 

Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βρεσθένης κ. Θεόκλητος:
«Η Παναγιά ας βοηθήσει το δύσμοιρο έθνος μας»
    «Ο Κύριός μας με την Ανάστασή του μας χάρισε ζωή. Έπαψε να υπάρχει ο θάνατος, έπαψε να υπάρχει η λύπη και όλα πλέον είναι καινούργια μέσα στην αναστάσιμη χαρά. Η Παναγιά ας είναι λοιπόν βοήθεια όλων μας, ας είναι βοήθεια του καθενός μας, μα κυρίως του δύσμοιρου έθνους μας που ταλαιπωρείται και υποφέρει από πολλά δεινά και, δυστυχώς, από πολλούς από εμάς!», ήταν το μήνυμα του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Βρεσθένης, λίγο πριν ολοκληρωθεί ο Μέγας Αρχιερατικός Εσπερινός.

Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πατρών κ. Χρυσόστομος:
«Η Χάρις της Παναγίας μάς αγκαλιάζει όλους!»
    «Μέσα σε αυτή την λαμπροφόρο αναστάσιμη περίοδο, ο δαφνοστολισμένος ναός της Παναγίας Τρυπητής, της Κυράς του Αιγίου, μας κάλεσε προκειμένου να Την τιμήσουμε αλλά και να Την ευχαριστήσουμε, εκφράζοντας ο καθένας με τον τρόπο του την ευγνωμοσύνη μας για τις πολλές και άφθονες δωρεές Της στη ζωή μας», ανέφερε μεταξύ άλλων ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πατρών, λέγοντας χαρακτηριστικά πως «η χάρις τής Παναγίας μάς αγκαλιάζει όλους αφού μας αξίωσε να έρθουμε εδώ να δοξάσουμε το όνομά Της και τον Αναστάντα Κύριο».
    Και συνέχισε ως εξής: «Η Ανάσταση του Κυρίου είναι η νίκη της ζωής εναντίον του θανάτου και ο ελληνικός λαός έχει βαθιά χαραγμένη την πίστη. Οι Έλληνες όπου γης εόρτασαν το Πάσχα δηλώνοντας για μία ακόμη φορά την Ορθόδοξη ταυτότητα και την προσήλωση στις αιώνιες αξίες και παραδόσεις, όπως τις παραλάβαμε από τους Αγίους Αποστόλους, τους Αγίους Πατέρες, τους Αγίους Μάρτυρες, από τους πατέρες μας που μας άφησαν το κερί της Αναστάσεως αναμμένο και έχουμε υποχρέωση να το διατηρήσουμε έτσι όπως μας το έδωσαν ως ιερά παρακαταθήκη. Για μας τους Έλληνες, η Ανάσταση του Χριστού είναι ο λόγος της υπάρξεώς μας, το φως της ζωής μας. Η αθρόα προσέλευση του κόσμου στους ναούς και η προσευχή είναι η πιο ηχηρή απάντηση σε όσους θέλουν να γκρεμίσουν τον Θεό από τις καρδιές των ανθρώπων και να οδηγήσουν τον άνθρωπο στην απελπισία. Ενωμένοι εν πνεύματι του Αναστάντος Χριστού να αντιμετωπίσουμε τους μεγάλους κινδύνους που απει-λούν την Ιστορία, τον Πολιτισμό, τα ήθη, τις παραδόσεις και την πνευματική μας ακεραιότητα. Παρακαλούμε την Παναγία Τρυπητή μέσα από την καρδιά μας, να μας βοηθήσει σε αυτή την ώρα, να βοηθήσει τον λαό μας στην αδυναμία του, να φανεί δυνατός στην πε-νία του, να βρει στήριγμα στον πόνο, στην απελπισία να βρει την ουράνια ελπίδα, στη δύσκολη πορεία του τον προορισμό, να φωτίσει τα παιδιά μας ώστε να βρουν το δρόμο τής σωτηρίας».

Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Σύρου κ. Δωρόθεος:
«Η Κυρά του Αιγίου, ως καλή μάνα, πάντα θα σας προστατεύει»
    «Η Παναγία σήμερα μάς κάλεσε για να αντλήσουμε μέσα από Αυτήν ιάματα και θαύματα, για να θεραπεύσουμε το ίσως ασθενές σαρκίον μας αλλά και να φωτίσουμε την οδοιπορία της ζωής μας. Ο μεν τάφος του Χριστού είναι ζωογόνος γιατί μέσα από αυτόν ανέστη η ζωή, αλλά και η ίδια η μητέρα του, η Παναγία μας, είναι Ζωοδόχος Πηγή, διότι Αυτή είναι που γέννησε τη ζωή. Έτσι, μας βοηθά σε κάθε μας πτώση να βρίσκουμε τη δύναμη να λαμβάνουμε καινούριες πνευματικές εσωτερικές αντοχές, για να μην εκτροχιά-ζεται η πορεία μας, αλλά για να βρίσκουμε πάντοτε τον δρόμο και να λαμβάνουμε το μήνυμα της Αναστάσεως», τόνισε αρχικά ο κ. Δωρόθεος.
    Χαρακτήρισε την Αιγιάλεια ως μία ευλογημένη περιοχή του Μοριά που  –όπως είπε– γέννησε Ήρωες και Αγίους οι οποίοι έδωσαν το αίμα τους και για του Χριστού την πίστη την Αγία και για της Πατρίδος την Ελευθερία. Επίσης, δανειζόμενος τα λόγια των μαθητών του 1ου Γυμνασίου Αιγίου που δημιούργησαν το ντοκιμαντέρ για την Παναγία Τρυπητή αποκαλώντας την «Η Κυρά του Αιγίου», είπε πως εννοούν τη νοικοκυρά, την καλή οικοδέσποινα, τη μάνα που μας σκεπάζει και μας προστατεύει.
    «Βλέποντας την στοργική γλυκιά ματιά της, αυτή την μητρική ματιά που σκέπασε το γένος μας ως Υπέρμαχη Στρατηγός και την στοργή με την οποία σκεπάζει κάθε άνθρωπο, λέω ΄΄ναι, είχαν δίκιο τα παιδιά΄΄. Αυτή είναι η Παναγία Τρυπητή, η Κυρά του Αιγίου! Αυτή σας είχε στην αγκαλιά Της, όχι μόνο σε δύσκολες στιγμές όταν ο κίνδυνος βρισκόταν πάνω από το Αίγιο, αλλά και σήμερα και πάντοτε, η Κυρά του Αιγίου ως καλή και στοργική μάνα θα σας προστατεύει. Και εσάς αλλά και την πατρίδα μας, την πολύπαθη από δυσκολίες και κινδύνους, από τις ανάγκες και τις συμφορές της», σημείωσε ακόμη, προσθέτοντας μεταξύ άλλων: «Χθες και σήμερα, η παρουσία σας έχει αιχμαλωτίσει την καρδιά μας! Η καθαρή ματιά σας, η ευσέβειά σας, η θέλησή σας να προσκυνήσετε την Παναγία μας, να ανάψετε το κερί σας και να πάρετε από την ιλαρή αναστά-σιμη φλόγα, δύναμη και να φωτίσετε τη ζωή σας, την ψυχή σας και τα έργα σας». Στη συνέχεια αναφέρθηκε στην πτώση του μαχητικού αεροσκάφους και τον θάνατο του αξιωματικού της Αεροπορίας που βύθισε στο πένθος την χώρα, τονίζοντας πως οι Θερμοπύλες δεν παραδίδονται αλλά φυλάσσονται, ακόμη κι αν χρειαστεί να χαθούν οι φύλακες… « Όπως και με τις δύο οικογένειες που ζουν την αποστέρηση των παιδιών τους που άδικα φυλάσσονται στην Τουρκία, ακόμη και τότε, αυτή η δύναμη της πίστεως είναι που μας κάνει να στεκόμαστε όρθιοι και να βλέπουμε μπροστά», επισήμανε για να κλείσει την ομιλία του μεταφέροντας τις ευλογίες της Παναγίας της Τήνου και ευχαριστώντας τον σεπτό Ποιμενάρχη μας για την πρόσκληση και την φιλοξενία.

Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Καλαβρύτων και Αιγιαλείας κ. Αμβρόσιος: «Ας κρατήσουμε για πάντα την πίστη μας!»
    «Εγώ πρέπει να σας ευγνωμονώ γιατί ήρθατε και λαμπρύνατε με την παρουσία σας την γιορτή της Παναγίας μας. Σας ευχαριστώ όλους τους Ιεράρχες γιατί με τις προσευχές σας στηρίξατε τις δικές μας προσευχές που είμαστε μικροί και αδύναμοι. Με την παρουσία σας ενισχύσατε την πίστη αυτών των ανθρώπων και ελπίζω να κρατήσουν την πίστη τους πάντοτε στην ζωή τους», ανέφερε από την κεντρική πλατεία τού Αιγίου ο Σεβασμιώτατος  Μητροπολίτης μας κ. Αμβρόσιος.

Έργον Ευλαβείας και Πνευματικότητος
η Εικών της Παναγίας
του Αγιογράφου Δημητρίου Κωνστ. Φανέλλη στο Τέμπλο της Τρυπητής

        Κατά την παρούσα εορταστική περίοδο, ενώ τα βλέμματα όλων των Χριστιανών παρακολουθούν τον Μεγάλο Πρωταγωνιστή, τον Χριστό - μέχρι χθες το Θείον Του Πάθος και σήμερα την Αγία Του Ανάσταση - ο νους και η καρδιά όλων ημών των Αιγιωτών στρέφεται εξ’ ίσου προς την Μεγάλη Γυναίκα των ημερών και ανυπέρβλητο Μητέρα, την Παναγία.
Η πόλη έχει την τιμή, το προνόμιο και την ευλογία να σκέπεται από την δική της Παναγία, την Τρυπητή, την Παναγιά του Αιγίου.
Πανελλήνιος τόπος ευλαβείας καθ’ όλο τον χρόνο, τις ημέρες αυτές το Ιερό Προσκύνημα μεταμορφώνεται σε σταυροδρόμι κοσμοσυρροής, προσευχής και λατρείας.
Περιβάλλον αισθητικού κάλλους η Τρυπητή, στους  χώρους Της και κατ’ εξοχήν στο Τέμπλο, αποθησαυρίζει έργα διαφόρων ντόπιων καλλιτεχνών που δραστηριοποιήθηκαν σε ποικίλες χρονικές περιόδους με πλείστες όσες λατρευτικές Εικόνες, η χρονολόγηση των οποίων οδηγεί σε παρελθόν βάθους διακοσίων και πλέον ετών. Οι παντός είδους Ιερές Εικόνες στην Τρυπητή συνοψίζουν την μακρά διαδρομή της Τοπικής Εικονογραφικής Παραδόσεως που άνθισε στον Τόπο μας μετά την Παλιγγενεσία.     
 Μία από τις Εικόνες του Τέμπλου, που αφού κάθε πιστός Την προσκυνήσει, αξίζει να παρατηρήσει την απαράμιλλη τέχνη με την οποία φιλοτεχνήθηκε από τον δημιουργό Της και να συναισθανθεί την Πνευματικότητα που εκπέμπει, είναι Αυτή της Ζωοδόχου Πηγής στα αριστερά της Ωραίας Πύλης, που εδώ και εκατόν σαράντα τρία χρόνια προσκυνάται ως Δεσποτική.
 

              Η ριζική Ανακαίνισις του Ιστορικού Ναού της Τρυπητής που έλαβε χώρα το 1870 με την Χορηγία του Μεγάλου Ευεργέτου του Ναού Κωνσταντίνου Αγαπητού, προέβλεπε πέραν των υπολοίπων εργασιών και την σταδιακή αντικατάσταση όλων των Εικόνων του Τέμπλου, που ήταν έργα Λαϊκής Τέχνης φιλοτεχνημένα από τον ντόπιο Αγιογράφο Ιωάννη Αρμινόπουλο ή Σμυρναίο, κατά το έτος 1830. Την συγκεκριμένη εκείνη χρονική στιγμή, ποιός άλλος Αγιογράφος θα ήταν ο πλέον κατάλληλος στο Αίγιον για να φέρει εις πέρας με απόλυτο επιτυχία την ανακαίνιση της ιστορήσεως του Τέμπλου ενός τόσο σημαντικού Ναού της πόλεως, ειμί μόνον ο Κωνσταντίνος Φανέλλης; (; 1806 – Αίγιον 1874). Έτσι λοιπόν, ο κορυφαίος εκείνος μάστορας του χρωστήρος από το 1871 και εντεύθεν, άρχισε σταδιακώς να αντικαθιστά με καινούργιες την μία μετά την άλλη τις Εικόνες, με αφετηρία την Δεσποτική του Αγίου Γερασίμου. Έως το 1874, τελευταίο έτος της ζωής του, ο Κωνσταντίνος είχε επίσης αντικαταστήσει τα δύο πλάγια Βημόθυρα με τις απεικονίσεις των Αγίων Αρχαγγέλων Μιχαήλ και Γαβριήλ, καθώς και την Δεσποτική του Αγίου Ιωάννου. Λόγω του θανάτου του όμως, το πρόγραμμα της φιλοτεχνήσεως των νέων Εικόνων παρέμεινε ημιτελές. Την επόμενη χρονιά της εκδημίας του Κωνσταντίνου Φανέλλη, ανέλαβε ο υιός του Δημήτριος (Αίγιον 1851 – 12 Νοεμβρίου 1925) να φέρει εις πέρας το πρόγραμμα, με την ολοκλήρωση της φιλοτεχνήσεως όσων Εικόνων δεν πρόλαβε να αντικαταστήσει με καινούργιες ο πατέρας του. Ξεκίνησε, με την φιλοτέχνηση της Δεσποτικής της Ζωοδόχου Πηγής. 

            Η προηγούμενη Δεσποτική Εικών της Παναγίας (έργο του έτους 1830 του Λαϊκού Αγιογράφου Ιωάννου Αρμινοπούλου ή Σμυρναίου) την οποία αντικατέστησε ο Δημήτριος Φανέλλης το 1875 με την δική του της Ζωοδόχου Πηγής, εντοπίστηκε σε δευτερεύοντες χώρους του Ιερού Προσκυνήματος και ανεσύρθη. Τοποθετήθηκε προσωρινώς και πάλιν στο Τέμπλο, στο τελευταίο φάτνωμα δεξιά του βημοθύρου με τον Αρχάγγελο Γαβριήλ, θέση η οποία παρέμενε για πολλές δεκαετίες κενή, καθότι εκεί δεν φιλοξενείτο καμία Δεσποτική Εικόνα.   
Η Εικόνα του Δημητρίου Φανέλλη, ελαιογραφία και φύλλο χρυσού σε ξύλο, την οποία ο δημιουργός Της υπέγραψε και χρονολόγησε πριν από εκατόν σαράντα τρία χρόνια, στις 8 Απριλίου του έτους 1875, είναι ένα από τα πλέον δροσερά, νεανικά έργα των χειρών του. Ο υιός Φανέλλης διήγε τότε το εικοστό τέταρτο έτος της ζωής του. 

             Πρωτότοκος αυτός και προστάτης πλέον των αδελφών του, Νικολάου, Απελλή, Ιωάννου και Σοφίας αλλά και της μητέρας του Ελένης, συνέχισε μετά τον θάνατο του πατέρα του να κατοικεί στην πατρογονική διώροφο οικία της οικογενείας επί της οδού Αγίου Μελετίου στον αριθμό 10, που κατεδαφίστηκε τον Οκτώβριο του 1995 μετά την ανεπανόρθωτο καταστροφή που είχε υποστεί από τον Σεισμό της 15ης Ιουνίου της ιδίας χρονιάς. Στο σπίτι εκείνο έζησε ο Δημήτριος την νεανικότερη και την πιο ευτυχισμένη περίοδο της ζωής του. Εκεί οδήγησε μετά το Ιερό Μυστήριο που τελέστηκε στην Φανερωμένη (στο Ναό της Ενορίας στην οποία ανήκε η οικογένειά του) την ωραιότατη Ρουμελιώτισσα σύζυγό του Πανωραία, που μέχρι τότε  ήταν θεραπαινίδα σε γειτονικό αρχοντικό. Στο σπίτι εκείνο γεννήθηκαν τα έξι παιδιά του. Στο σπίτι όμως εκείνο τον βρήκαν όλα του τα βάσανα. Τα παιδιά του, το ένα μετά το άλλο πέθαναν σε πολύ μικρή ηλικία, εκτός από την πρωτότοκο κόρη του Ελένη, η οποία όμως, πέθανε κατά τον τοκετό.

              Ο σύζυγος της Ελένης, ο Καπνέμπορος Στέλιος Σολωμός, νυμφεύτηκε για δεύτερη φορά, κι έτσι ο Δημήτριος και η Πανωραία αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την πατρογονική κατοικία και να εγκατασταθούν έως τον θάνατό τους με ενοίκιο στο ισόγειο του γειτονικού ημιδιώροφου αρχοντικού με κτήτορα τον Ποτοποιό Κωνσταντίνο Στασινόπουλο, στην συμβολή των οδών Αγίου Μελετίου και Επισκόπου Τιμοθέου (απέναντι από το Παρεκκλήσιο του Αγίου Μελετίου), οικία η οποία διατηρείται έως σήμερα ανέπαφος.    
        Παρά τον θάνατο του πατέρα του, την εποχή κατά την οποία ο Δημήτριος ανέλαβε την ολοκλήρωση του προγράμματος της αντικαταστάσεως των Εικόνων του Τέμπλου της Τρυπητής, βρισκόταν όπως προαναφέραμε, στην ευτυχέστερη περίοδο της ζωής του. Η προσωπική και οικογενειακή του ευτυχία αντικατοπτρίστηκε στην εργατικότητά του της περιόδου εκείνης κατά την οποία ανέλαβε, μόνος αυτός, το πατρικό εργαστήριο το οποίο διατηρείτο σε βορειοδυτικό δώμα της επί της οδού Αγίου Μελετίου κατοικίας, στον χώρο του οποίου αποπεράτωσε τις επαγγελματικές παραγγελίες του πατέρα του και τα ημιτελή έργα εκείνου.
Τα πρώτα αυτοτελή νεανικά έργα του Δημητρίου, τα οποία υπογράφει πλέον ο ίδιος, συγκαταλέγονται στα πιο αξιόλογα, προικισμένα και σημαντικά που παρήχθησαν από το χέρι του, στα οποία μάλιστα διακρίνουμε την ευεργετική επίδραση της καλλιτεχνικής διδασκαλίας του πατέρα του. Κορυφαίο ανάμεσα στα έργα αυτά παραμένει η Δεσποτική Εικών της Παναγίας στο Τέμπλο της Τρυπητής. Το εντυπωσιακό χρυσοκόκκινο Μαφόριο που περιβάλλει ως εξωτερικός χιτών την Παναγία, διάστικτο με εγχάρακτα φυτικά διακοσμητικά θέματα που μιμούνται την Τέχνη της Συρματερής, δεσπόζει και χαρακτηρίζει ολόκληρο την σύνθεση. Γύρω από την τετράλοβο περίτεχνη Ιερά Κρήνη σε απομίμηση μαρμάρου με τα ανθρωπόμορφα ημιανάγλυφα διακοσμητικά μοτίβα και την εξ’ ίσου τετράλοβο δεξαμενή με την ψευδαισθησιακή, επιτυχημένη απομίμηση των νερών του μαρμάρου, εκτυλίσσονται πολλαπλές σκηνές με ασθενείς που προσέρχονται στην Ιερά Πηγή για να ιαθούν. Η σχεδιαστική ακρίβεια με την οποία έχουν αποδοθεί τα είκοσι οκτώ πρόσωπα που στελεχώνουν την σύνθεση, ο τολμηρός χρωματικός πλούτος του έργου, η μικρογραφική διάθεση με την οποία έχει ζωγραφιστεί η Ιερά αυτή Παράσταση αλλά και η στερεά τεχνική και τεχνουργική αρτιότητά Της (απόδειξις, πως ένα μόλις χρόνο μετά τον θάνατο του πατέρα του, στο πατρικό Εργαστήριο ο Δημήτριος χρησιμοποιούσε τα εναπομείναντα υψηλής ποιότητος χρώματα εκείνου τα οποία κατά καιρούς εισήγοντο από την Ιταλία) δικαιώνουν την εκτίμηση πως η Ζωοδόχος Πηγή στο Τέμπλο της Τρυπητής είναι ίσως η σπουδαιότερη Εικόνα που μας κληροδότησε ο Δημήτριος Φανέλλης. 

          Η Εικόνα της Τρυπητής αποτελεί ένα ακόμη πιστό αντίγραφο της Φορητής με το ίδιο θέμα, ζωγραφισμένης το 1843 από τον πατέρα του Δημητρίου Κωνσταντίνο, που άλλοτε ήταν αναρτημένη στον βόρειο τοίχο του κατεστραμμένου σήμερα από τον Σεισμό του 1995 Παρεκκλησίου του Αγίου Μελετίου, στο Αίγιον.
Παρατηρώντας την Εικόνα του Δημητρίου σήμερα, διαισθανόμαστε πως κατά την διάρκεια της δημιουργίας Της ο καλλιτέχνης ευρίσκετο σε συνεχή πνευματικό διάλογο με την πατέρα του, η παρουσία του οποίου φανταζόμαστε πως παρέμενε ιδιαιτέρως ζωντανή για τον υιό του, σε κάθε γωνιά του Εργαστηρίου. Η καλλιτεχνική τελειότης της Εικόνος μας υποβάλλει επιπλέον την φρούδα αίσθηση πως ο Δημήτριος, συνεπαρμένος από την νεανική του ορμή και αισιοδοξία, είχε τοποθετήσει υψηλά τον πήχη των προσωπικών του φιλοδοξιών, με το να αποπειραθεί με εφαλτήριο  το συγκεκριμένο έργο να εγγράψει τις προϋποθέσεις για να αποδείξει στην Κοινωνία της πόλης, πως ο χρόνος θα τον δικαίωνε όχι μόνο ως άξιο συνεχιστή του Έργου του πατέρα του αλλά και ως ανώτερο εκείνου. Η σταδιακή έκπτωσις ωστόσο της ποιότητος του χρωστήρος του και η απομάκρυνσίς του από τις ευεργετικές γι’ αυτόν νουθεσίες και τα νάματα της διδασκαλίας του πατέρα του λόγω της ανικανότητός του και της ελλείψεως χαρίσματος, προοδευτικώς κατέστησαν τα έργα του άτεχνα και κατ’ ακολουθίαν, ευάλωτα στην αυστηρή κριτική. Ωστόσο, μπορεί από τις περισσότερες από τις μετέπειτα Εικόνες του Δημητρίου Φανέλλη να απουσιάζει η Αισθητική, δεν απολείπει όμως από καμία η Ευλάβεια που διακατείχε τον Αγιογράφο όταν Τις δημιουργούσε, και με την οποία Τις σφράγισε. Μπορεί οι αρετές των Εικόνων του να μην είναι καλλιτεχνικές, είναι όμως Πνευματικές.

            Στο κατανυκτικότατο περιβάλλον των χώρων του Ιστορικού Ναού της Τρυπητής, όλα αυτά τα εκατόν σαράντα τρία χρόνια που παρήλθαν από τότε που η Εικόνα τοποθετήθηκε στο Τέμπλο, αναρίθμητα χείλη Την ασπάστηκαν, χιλιάδες ευλαβικές παρουσίες προσευχήθηκαν μπροστά Της με θέρμη, αμέτρητες ψυχές εναπόθεσαν στην Σκέπη Της αγωνίες και ελπίδες. Κάποιοι από τους πιστούς κατέθεσαν τις δεήσεις τους, άλλοι υπέρ υγείας και άλλοι εις μνήμη των προσφιλών τους προσώπων με την μορφή ταπεινών σημειωμάτων, σφηνωμένων στις παρυφές ανάμεσα στο ξύλο και στην κορνίζα της Εικόνος.
         Πίσω από το τζάμι Της η Παναγία, αναλλοίωτη (λες και ζωγραφίστηκε μόλις χθες) κοιτάζει τον κόσμο με ευσπλαχνία, εγκαρτέρηση και αγάπη. Τα χαρακτηριστικά Της αντικατοπτρίζουν την ευλάβεια και την ευσέβεια που κινούσαν το χέρι και το πινέλο του δημιουργού Της Δημητρίου Φανέλλη, ο οποίος χάρισε στην Τρυπητή μία θαυμάσια Παναγιά και στο Αίγιον, ένα απαράμιλλο έργο υψηλής τέχνης και κυρίως,  βαθιάς Πνευματικότητος.         
   
Αίγιον, Παρασκευή της Διακαινησίμου,
Ιερά Πανήγυρις της Ζωοδόχου Πηγής.

Σπυρίδων Κρητικός, Ζωγράφος.